Rejestracja domeny internetowej to fundament budowania tożsamości firmy w internecie. Wielu przedsiębiorców, zakładając swoją stronę internetową, nie przykłada wystarczającej uwagi do tego, na kogo jest zarejestrowana domena. To ogromny błąd, który może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych. Wiele firm padło ofiarą nieuczciwych webdeveloperów i agencji marketingowych, które rejestrują domeny na siebie, a później wykorzystują to do szantażu lub sprzedaży ich za zawyżoną cenę. W tym artykule omówimy, dlaczego to tak ważne oraz jak chronić się przed tego typu oszustwami.
Domena to własność intelektualna firmy
Domena internetowa to coś więcej niż tylko adres strony – to część marki i jej tożsamości w internecie. Wiele firm buduje swój wizerunek latami, inwestując w SEO, reklamę i branding. Jeśli jednak domena nie jest formalnie własnością firmy, lecz osoby trzeciej, może to prowadzić do poważnych problemów.
Firmy często rejestrują znak towarowy, tworzą rozpoznawalne logo i inwestują duże środki w marketing, ale zapominają o podstawowej rzeczy – własności domeny. Jeśli domena jest zarejestrowana na inną osobę, to ta osoba, a nie firma, ma do niej pełne prawa. To oznacza, że:
- Może dowolnie zmieniać jej ustawienia, w tym np. przekierować ruch na inną stronę
- Może ją sprzedać innej firmie lub osobie trzeciej
- Może zażądać opłaty za jej przekazanie, szantażując właściciela biznesu
- Może usunąć stronę lub zawiesić jej działanie w dowolnym momencie
Przykłady oszustw związanych z rejestracją domen
Niestety, na rynku działa wielu nieuczciwych webmasterów i agencji marketingowych, które wykorzystują niewiedzę przedsiębiorców do własnych celów. Najczęstsze przypadki oszustw to:
- Rejestracja domeny na siebie – firma zleca wykonanie strony internetowej, a wykonawca rejestruje domenę na siebie. Po kilku latach, gdy strona nabierze wartości, zaczyna żądać dużych opłat za jej przekazanie.
- Przedłużenie domeny za wygórowaną kwotę – webmaster rejestruje domenę na siebie i kontroluje jej przedłużenie. Może zażądać wysokiej kwoty za jej utrzymanie lub sprzedać ją konkurencji.
- Zablokowanie dostępu do strony – jeśli firma zdecyduje się na zmianę dostawcy usług, webdeveloper odmawia przekazania domeny, blokując stronę i pocztę firmową.
- Sprzedaż domeny konkurencji – zdarza się, że nieuczciwy wykonawca sprzedaje domenę konkurencyjnej firmie, co może prowadzić do przejęcia ruchu internetowego i strat wizerunkowych.
A to przepisy w polskim prawie, które mogą mieć zastosowanie w przypadku ww sytuacji:
Art. 5 Kodeksu Cywilnego – Nadużycie prawa podmiotowego
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
Art. 58 § 1 Kodeksu Cwywilnego – Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.
Art. 405 Kodeksu Cywilnego – Bezpodstawne wzbogacenie
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
Art. 286 Kodeksu Karnego – Oszustwo
Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Jak uniknąć problemów i zabezpieczyć się przed oszustami?
Aby uniknąć nieprzyjemnych sytuacji, przedsiębiorcy powinni podejmować odpowiednie kroki już na etapie tworzenia strony internetowej.
1. Rejestruj domenę wyłącznie na swoją firmę
Najważniejszą zasadą jest to, by domena była zawsze zarejestrowana na dane firmy lub właściciela biznesu. Nie ma żadnego powodu, by webmaster czy agencja marketingowa byli formalnym właścicielem domeny.
Jak sprawdzić, na kogo jest zarejestrowana domena?
Aby zweryfikować, kto jest właścicielem domeny, można skorzystać z narzędzi takich jak:
- WHOIS (np dla domen polski będzie to https://dns.pl/whois)
- Narzędzia dostępne na stronach rejestratorów domen, takich jak OVH, Home.pl, czy Nazwa.pl
Jeśli w polu „abonent” lub „registrant” widnieją dane osoby trzeciej, a nie firmy, należy jak najszybciej podjąć działania mające na celu przerejestrowanie domeny – zobacz tutaj.
2. Korzystaj z renomowanych rejestratorów domen
Zawsze warto rejestrować domenę u sprawdzonych rejestratorów. Unikaj sytuacji, w której webmaster sam wybiera rejestratora i rejestruje domenę na siebie. Jeśli już korzystasz z jego pomocy, poproś o pełne dane dostępu do konta rejestratora.
3. Zabezpiecz dostęp do konta rejestratora
Rejestracja domeny na firmę to jedno, ale równie ważne jest zabezpieczenie dostępu do konta, z którego można nią zarządzać.
- Ustaw silne hasło – najlepiej długie i unikalne.
- Włącz uwierzytelnianie dwuetapowe (2FA) – zabezpiecza to konto przed przejęciem.
- Nie udostępniaj loginu i hasła osobom trzecim – jeśli ktoś musi uzyskać dostęp, lepiej nadać mu ograniczone uprawnienia.
4. Spisz umowę dotyczącą praw do domeny
Jeśli korzystasz z usług agencji marketingowej lub webdevelopera, zawsze podpisz umowę regulującą kwestie własności domeny. W umowie powinny znaleźć się zapisy gwarantujące, że domena jest rejestrowana na Ciebie i że w każdej chwili masz prawo do pełnej kontroli nad nią.
5. Wykupuj domenę na długi okres
Niektóre firmy tracą domenę, bo zapominają ją przedłużyć. Wykupienie domeny na 3, 5 lub nawet 10 lat z góry to dobre zabezpieczenie przed jej przypadkowym wygaśnięciem.
Co zrobić, jeśli domena jest zarejestrowana na inną osobę?
Jeśli odkryjesz, że domena Twojej firmy jest zarejestrowana na webdevelopera lub agencję, podjęcie działań jak najszybciej jest kluczowe.
1. Spróbuj negocjacji
Czasami wystarczy poprosić o przepisanie domeny na Twoją firmę. Nieuczciwi wykonawcy mogą próbować żądać opłat, ale warto rozpocząć rozmowy.
2. Sprawdź, czy masz podstawy prawne do odzyskania domeny
Jeśli Twoja firma używa domeny od lat, masz zarejestrowany znak towarowy lub istnieją inne dowody na to, że strona jest integralną częścią Twojej działalności, możesz podjąć kroki prawne.
3. Skorzystaj z arbitrażu domenowego
W niektórych przypadkach możliwe jest odzyskanie domeny poprzez procedury arbitrażowe – https://www.dns.pl/spory_o_domene.
4. Rozważ drogę sądową
Jeśli ktoś celowo Cię szantażuje i domaga się nienależnych opłat za domenę, możesz skierować sprawę do sądu. Warto wtedy skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie internetowym.
Rejestracja domeny na własną firmę to podstawa bezpieczeństwa biznesu w internecie. Unikanie sytuacji, w której osoba trzecia posiada prawa do Twojej domeny, chroni przed utratą strony, problemami prawnymi i szantażem. Przedsiębiorcy powinni zawsze osobiście rejestrować domeny na siebie, korzystać z renomowanych rejestratorów i zabezpieczać swoje konta. Jeśli domena już została zarejestrowana na osobę trzecią, warto podjąć szybkie działania w celu jej odzyskania.
